Ząbkowice Śląskie – Frankenstein | Miejsca Dolnego Śląska

Szukaj

Ząbkowice Śląskie – prawdziwe miasto Frankensteina

Mroczne legendy, Krzywa Wieża i afera, która mogła zainspirować najsłynniejszy horror w historii literatury.

W skrócie

Frankenstein – taką nazwę nosiły Ząbkowice Śląskie aż do 1945 roku.

Afera grabarzy – w 1606 r. oskarżono ich m.in. o zamordowanie setek mieszkańców.

Krzywa Wieża – ponad 2 m odchylenia od pionu.

Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich

Mroczna przeszłość miasta Frankenstein

Mało kto wie, że dolnośląskie Ząbkowice Śląskie przez kilkaset lat nazywały się po prostu Frankenstein.

Wszystko zaczęło się w 1606 roku w cieniu szalejącej dżumy. W mieście pojawia się 8 grabarzy – sześciu mężczyzn i dwie kobiety. Według oskarżeń, chcąc zapewnić sobie stałe źródło zarobku, mieli celowo podtruwać mieszkańców. Bilans był przerażający: zmarło około 2061 osób – praktycznie 1/3 populacji miasta.

Początkowo przyczyn dopatrywano się w czarach. Potem podejrzenia padły na grupę grabarzy – w średniowieczu nie cieszyli się zaufaniem.

Aresztowanie podejrzanych w Frankenstein

10 września 1606 roku aresztowano podejrzanych, wszczynając proces. Po brutalnych torturach przyznali się m.in. do rozsypywania trującego proszku. Wyrok był okrutny: egzekucje trwały aż do lutego 1607 roku. Po ustąpieniu zarazy pastor Samuel Heinitz wygłosił dziękczynne kazania, a mroczna historia rozeszła się po Europie. Prawdopodobnie te echa zainspirowały po latach Mary Shelley.

Czy rzeczywiście doszło do tak makabrycznego przedsięwzięcia, historycy nie są pewni. Pewne jest, że historia przyniosła miastu rozgłos.

Czy Mary Shelley tu była?

„Spędziłam lato 1816 roku w okolicach Genewy… Te baśnie budziły w nas chęć, by je naśladować.”
— Mary Shelley, wstęp do powieści

Choć nie ma bezpośrednich dowodów na wizytę w Ząbkowicach, nazwa miasta i opowieści o aferze mogły trafić do ówczesnych gazet i podświadomie wpłynąć na powieść.

Krzywa Wieża i legenda o klątwie

Największą atrakcją miasta jest Krzywa Wieża, zwana „Śląską Pizą”. Odchylenie od pionu przekracza 2 metry. Naukowcy dopatrują się przyczyn w ruchach tektonicznych lub podmokłym gruncie; legendy wiążą przechylenie z procesem grabarzy.

Źródło: historykon.pl

QUIZ

Sprawdź, co zapamiętałeś

O co zostali oskarżeni grabarze z Frankensteina w 1606 roku?